Zespół Szkół im. Tadeusza Kościuszki

w Nehrybce

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
Start Miejscowość
Email Drukuj PDF


N
ehrybka to wieś znajdująca się na południe od Przemyśla/w sąsiedztwie Pikulic. Część zabudowy na północ od potoku leży obecnie w granicach miasta. Nehrybkę założono na prawie ruskim w I poł. XIV w. lub wcześniej.

W I poł. XV w. należała do uposażenia łacińskiego biskupstwa w Przemyślu, ale już w II poł. stulecia jej właścicielem był Zenko z Nehrybki. Od XVI w. do rozbiorów była wsią królewską starostwa przemyskiego. W 1772 r. kupił ją na licytacji Ignacy hr. Cetner.

We wsi wybudowano w 1885 r. murowaną greckokatolicką cerkiew parafialną pod wezwaniem św. Archidiakona Stefana, którą spalono podczas walk w 1914r., zaś w póĽniejszym czasie odbudowano i do dziś pełni funkcję kościoła rzymskokatolickiego. Wewnątrz budowli mieszczą się grobowce fundatorów - rodziny Bielińskich, ostatnich właścicieli miejscowego majątku. Obok kościoła znajduje się plebania z pierwszej pół. XIX w. W północnej części wsi mieści się zespół dworski z 2 pół. XIX w.: dwór, obora, spichlerz, chlewy oraz fragmenty parku krajobrazowego. Na północ od zabudowy Nehrybki znajduje się fort artyleryjski nr 2 "Nehrybka" z 1880 r., który należał do tzw. pierścienia wspierającego twierdzy Przemyśl.

Jeszcze na początku XX w. przy drodze obok dworu stał ogromny, kamienny słup drogowy z napisem w języku starocerkiewno słowiańskim i wizerunkiem Ukrzyżowania. Przypuszczano, że pochodzi z czasów książąt ruskich. W 1921 r. wieś liczyła 115 domów i 678 mieszkańców.

Po wybuchu II wojny światowej w 1939 r. i agresji ZSSR Polska została podzielona pomiędzy Niemców a ZSSR, który otrzymał wschodnią część kraju. Granica między obydwoma agresorami w rejonie Przemyśla przebiegła wzdłuż rzeki San.

Nehrybka, która leży 3 km od Przemyśla znalazła się po stronie radzieckiej. Wojska radzieckie przystąpiły do budowy umocnień wojskowych, budując liczne bunkry, rowy przeciwczołgowe i transzeje.
W miejscu gdzie obecnie znajduje się fabryka "Polna", Rosjanie wybudowali koszary wojskowe ora
z budynek na skrzyżowaniu przy ulicy Słowackiego tzw. "Czerwony blok". Po prawej stronie istnieją fundamenty, na których miał stanąć taki sam blok. Budynki nie zostały wykończone, ponieważ 22.VI.1941r. Niemcy napadli na ZSRR. Wojska rosyjskie w wielkim pośpiechu uciekały na wschód.

W czasie okupacji niemieckiej budynki częściowo zostały wykończone wewnątrz. Cały obszar koszar został ogrodzony wałami z drutu kolczastego. Niemcy przygotowali ten obiekt dla jeńców wojennych,w których lokowali jeńców rosyjskich a po przewrocie we Włoszech 1943 roku przywozili tu również jeńców włoskich. Warunki życia jeńców były tragiczne. Część z nich zmarła z powodu choroby i głodu a wielu zostało zamordowanych i pochowanych na terenie obecnie stojącego pomnika znajdującego się niedaleko naszej szkoły.

Nehrybka
Nehrybka
Nehrybka

Po wyzwoleniu Przemyśla w czerwcu 1944 roku i ustaleniu tymczasowej granicy państwa polskiego w 1945 roku przystąpiono do przesiedlania ludności ukraińskiej na terytorium ZSRR a ludności polskiej z terytorium będącym poza granicą do Polski. Wymiana ludnościowa obejmowała obszary wzdłuż całej granicy wschodniej, a więc Ukrainy, Białorusi i Litwy.
Nehrybka w przeważającej części była zamieszkana przez ludność ukraińską, która poza nielicznymi wyjątkami została wysiedlona na wschód.

W Nehrybce natomiast osiedlili się repatrianci ze wschodu, głównie mieszkańcy Radochoniec z proboszczem, mieszkańcy Miżyńca, Posady Nowomiejskiej i okolic Dobromiła. Drugie wysiedlanie pozostałych mieszkańców Nehrybki narodowości ukraińskiej odbyło się w ramach akcji "Wisła" na Ziemie Odzyskane w roku 1947.

Na początku lat 60. prowadzone były badania pochówków zamordowanych jeńców na terenie Nehrybki i Pikulic. W tym miejscu gdzie dzisiaj znajduje się pomnik odkryto masowe groby jeńców włoskich i rosyjskich. Ciała pomordowanych ułożone warstwami znajdowały się w jednej dużej mogile. Szczątki pochowano pod pomnikiem, którym opiekowała się przez wiele lat młodzież naszej szkoły.

Podstawowym Ľródłem utrzymania mieszkańców Nehrybki było rolnictwo, ponieważ w okolicy nie było zakładów przemysłowych.
W Nehrybce funkcjonował Rodzinny Dom dziecka "Drozdów". W okresie od 1 kwietnia 1977r. do 31 sierpnia 1998r. wychowało się w nim 12 dzieci.

Już przed wojną, aż do lat 90. istniał Dom Ludowy w Nehrybce, w którym znajdował się sklep i sala zabaw. Pod koniec lat 50. mieścił się w nim klub młodzieżowy z kawiarnią. Budynek został wyburzony w 1994 roku. Obok niego zaczęto budować nowy Dom Ludowy, który w stanie surowym stoi do dnia dzisiejszego.

W 1967 roku Przedsiębiorstwo Poszukiwań Naftowych rozpoczęło obok szkoły, gazo-budowę, która trwała 3 lata. Po zakończeniu robót młodzież naszej szkoły pomagała tej firmie odbudować zniszczoną drogę prowadzącą przez wieś.

W roku 1977 zmieniono nazwę wsi na Podgrodzie, a 20 lutego 1984 roku z powrotem wrócono do nazwy Nehrybka.

W 1980 roku pod koniec lipca wieś dotknęła powódź, w wyniku, której zostały zalane tereny od potoku do głównej drogi w Nehrybce oraz tereny znajdujące się niedaleko rzeki Wiar.

W 1985 roku domy w Nehrybce zostały podłączone do sieci gazowej a w 1996 roku zaczęto budowę kanalizacji.

Dzielnice Nehrybki noszą następujące nazwy:
  • Kolonia (teren za torami),
  • Scibiszówka (teren za mostem),
  • Nehrybka dolna (teren wokół szkoły i kościoła),
  • Nehrybka górna, inaczej Nowa Nehrybka (powyżej kościoła na południe),
  • bloki PGR.